DOWSPUDA
Hrabstwo i Gmina
Comté et Communauté
County & Parish


PAC Ludwik-Michał
hrabia, herbu Gozdawa (ur. 15 maja 1778 r. w Marainville, zm. 31 sierpnia 1835 r. w Izmirze)
Syn Michała Józefa Paca i Ludwiki Tyzenhaus. Chrzest przyjął 19 maja 1780 r. w Strasburgu. Dobra Dowspudzkie odziedziczył w 1797 r. po dalekim krewnym Józefie Pacu.
27 listopada 1817 r. w Końskich poślubił Karolinę Małachowską. Dzieci: Ludwika i Jerzy.
Po upadku Powstania Listopadowego przebywał na emigracji we Francji. Pochowany na dziedzińcu klasztoru św. Polikarpa w Izmirze (Turcja).
9 sierpnia 1834 r. sporządził w Paryżu  swój ostatni testament, w którym zapisał m. in. proboszczom z Raczek i Janówki oraz mieszkańcom obu parafii 2 tys. florenów.


DOWSPUDA
Dawna osada jaćwieska na prawym brzegu rz. Rospudy. Pierwsza miejscowość w Regionie założona po 1513 r. przez Wołłowiczów. Od XVI w. siedziba Dóbr Dowspudzkich - Dwór Dowspuda. Od 1797 do 1831 roku w posiadaniu L.M. hr. Paca (od 1815 r. rodowa siedziba Paców). Obecnie mieści się tam Zespół Szkół Rolniczych im. L.M. Paca. Od 1995 r. - siedziba stowarzyszenia H&G Dowspuda.

PAŁAC PACA W DOWSPUDZIE

Wzniesiony przez L.M. Paca w latach 1820-1823, na prawym brzegu rz. Rospudy - w miejscu dawnego dworu - pałac w stylu neogotyckim wraz z ogrodem angielskim. Budowniczym pałacu był włoski architekt Henryk Markoni. Po konfiskacie Dóbr Dowspudzkich Pałac Paca uległ ruinie. Zachowały się jedynie portyk bramy wjazdowej i jedna z narożnych wieżyczek, zwana Wieżą Bocianią

DOBRA DOWSPUDZKIE
Dawne klucze dóbr prywatnych Wołłowiczów między rz. Rospudą a granicą pruską, które w XVII wieku przejęli Pacowie. W obrębie Dóbr Dowspudzkich znajdują się królewskie dobra Janówka (zwane też Dobrami Mazurki), które w 1562 roku Ostafi Wołłowicz otrzymał od króla Zygmunta Augusta. Około 1748 r. Józef Pac włączył do Dóbr Dowspudzkich zakupione St. Raczkiewicza osadę Raczki i Dobra Szczodruchy. Po konfiskacie w 1831 r. Dowspudę oraz południową część Dóbr Dowspudzkich (Dobra Mazurki) otrzymał w drodze donacji rosyjski generał Sulima.

HRABSTWO DOWSPUDA
Dobra Dowspudzkie w okresie od 1797 do 1831 roku, gdy ich właścicielem był L.M. hr. Pac. Obejmowało dawne posiadłości Wołłowiczów, dobra Szczodruchy, osadę Raczki oraz położone w ich obrębie wsie. Na skrawkach dóbr prywatnych między rz. Rospudą a granicą pruską, na terenie starych folwarków Józefowo, Korytki i innych L.M. Pac osadził szkockich farmerów. Założone przez nich osady nazwano: Nowa Szkocja, Longwood, Broomfield, Berwik, Linton, os. Watson, New York - Govenlok.

GMINA DOWSPUDA
Początkowo obejmowała obszar Dóbr Dowspudzkich L.M. Paca. Po 1831 r. włączono do niej także Dobra Grabowo wraz z wsią Grabowo oraz wsie Rutki Stare i Rutki Nowe. W takim kształcie Gmina Dowspuda (dawniej: Hrabstwo Dowspuda) przetrwała do 1954 r., kiedy to - w wyniku reorganizacji władz terenowych - uległa rozwiązaniu. W północnej części dawnej Gminy Dowspuda utworzono nową jednostkę organizacyjną (gminę Raczki), a jej południowe tereny wcielono do gminy Augustów.

REGION DOWSPUDA
Dawna Gmina Dowspuda obejmująca miejscowości:
Bolesty, Chodorki, Chomontowo, Dowspuda
(stolica Regionu - siedziba Stowarzyszenia), Grabowo (wieś i kolonie), Jabłońskie, Jankielówka, Janówka, Jaśki, Korytki, Lipówka, Ludwinowo, Małe Raczki, Mazurki, Mikołajówek, Moczydły, Planta, Posielanie, Pruska Mała, Pruska Wielka, Raczki, Rutki Nowe, Rutki Stare, Słoboda, Sucha Wieś, Szczodruchy, Szkocja, Topiłówka, Wasilówka, Wierciochy, Witówka, Wronowo, Wysokie, Ziółkowo.

Stowarzyszenie
HRABSTWO I GMINA DOWSPUDA
Utworzone 13 sierpnia 1995 r., z siedzibą w Dowspudzie.
Celem Stowarzyszenia jest kultywowanie tradycji Regionu Dowspuda oraz rozwój kulturowy, społeczny i gospodarczy Regionu Dowspuda, z udziałem mieszkańców i sympatyków Regionu Dowspuda, na ich własną odpowiedzialność i według demokratycznych zasad.
Członkiem Stowarzyszenia może być każdy, kto spełnia jeden z następujących warunków: przebywa w Regionie Dowspuda, urodził się w Regionie Dowspuda lub wywodzi się z przodków z tego regionu, jest historycznym spadkobiercą Ludwika Michała hrabiego Paca lub wcześniejszych właścicieli Dóbr Dowspudzkich, udokumentuje swój związek z Regionem Dowspuda, wyrazi powody swojej sympatii dla Regionu Dowspuda i okaże swoje wsparcie na rzecz Stowarzyszenia.
  H&G DOWSPUDA
Symbolem Stowarzyszenia jest Gozdawa -rodowy herb Paców - w formie stosowanej przez L.M. hr. Paca, którego wzorcem jest uwieńczenie bramy Pałacu Paca w Warszawie przy ul. Miodowej, tj. lilia w polu tarczy zwieńczonej trzema piórami. W charakterze promocyjnym stosowane są ponadto znaki: DOWSPUDA, H&G Dowspuda lub Dowspuda H&G a także kontur Pałacu Paca opatrzony pełną nazwą Stowarzyszenia lub jedną z jego kompozycji.

  Założyciele stowarzyszenia Hrabstwo & Gmina Dowspuda
Stanisław Burzyński, Mirosław Dobrzyń, Roman Fiedorowicz, Piotr Galicki, Stanisław Krzywicki, Stanisław Olfier, Edward Olszewski. Andrzej Ostrowski, Regina Kacprzyk, Stanisław Kacprzyk, Aleksander Radzaj, Bogdan Radzaj, Mirosława Radzaj, Tadeusz Samotyho, Jan Szymczyk, Waldemar Szyperek, Zofia Wiśniewska, Darek Zalewski, Lech Żmuda.

========================================================
S t o w a r z y s z e n i e
Hrabstwo i Gmina Dowspuda
Nr rej. St-491, REGON: 790183879, NIP: 844-14-24-437
Adres do korespondencji: DOWSPUDA, ul. G. Morcinka 28/1, 01-496 Warszawa
tel. (022) 6384092
e-mail:
dowspuda@webmedia.pl

========================================================